Projekt zakłada uproszczenie systemu wsparcia dla inwestorów społecznych poprzez kierowanie środków budżetowych bezpośrednio do TBS-ów, SIM-ów i spółdzielni mieszkaniowych, bez pośrednictwa gmin. Istotną zmianą ma być również możliwość uzyskania grantu i preferencyjnego kredytu BGK w ramach jednego wniosku, przy stałym oprocentowaniu 1% lub 2% oraz wydłużeniu okresu kredytowania do 50 lat. Według założeń rządu takie rozwiązania mają poprawić opłacalność inwestycji czynszowych i zwiększyć skalę budownictwa społecznego.

Duże znaczenie dla przyszłych najemców może mieć planowane obniżenie maksymalnej partycypacji z 30% do 10% kosztów budowy. Dodatkowo w części mieszkań przeznaczonych dla osób do 35. roku życia partycypacja ma nie być wymagana w ogóle. To może zwiększyć dostępność mieszkań społecznych dla osób, które dotąd spełniały kryteria dochodowe, ale nie dysponowały wystarczającym wkładem początkowym.

Projekt przewiduje także wzmocnienie roli gmin, które mają zyskać szersze kompetencje do zawierania i kontrolowania umów z inwestorami społecznymi. Równocześnie pojawić ma się możliwość tworzenia rad najemców opiniujących m.in. zmiany czynszów oraz plany remontowe i inwestycyjne. Oznacza to, że TBS-y i SIM-y będą działały w bardziej uspołecznionym, ale też bardziej sformalizowanym otoczeniu.

Jednym z najbardziej strategicznych rozwiązań jest propozycja utrzymania trwałego charakteru zasobu społecznego. Projekt zakłada bowiem zakaz zbywania na rzecz najemców mieszkań wybudowanych z wykorzystaniem bezzwrotnego wsparcia publicznego. W praktyce ma to ograniczyć prywatyzację mieszkań finansowanych ze środków publicznych i wzmocnić długofalową rolę sektora społecznego.

Z perspektywy TBS i SIM proponowane zmiany można ocenić jako generalnie korzystne, ale wymagające ostrożnego wdrożenia. Największe wyzwania będą dotyczyć obsługi nowych obowiązków administracyjnych, relacji nadzorczych z gminami, weryfikacji dochodowej najemców oraz utrzymania równowagi między dostępnością społeczną a stabilnością finansową inwestycji.

W efekcie projekt UA13 może stać się ważnym impulsem rozwojowym dla sektora mieszkań społecznych, o ile jego finalne rozwiązania okażą się spójne, wykonalne i dostosowane do realiów funkcjonowania TBS-ów oraz SIM-ów.